بیماری آنتروتوکسمی یا زهره درد در گوسفند و بز وسوالات پیرامون آن ۲

نویسنده : دكتر فاطمه تهراني مديريت آموزش و ترويج

بیماری زهره درد در گوسفند وبز– بیماری آنتروتوکسمی در گوسفند  – بیماری پرخوری قلوه نرمی – درمان بیماری آنتروتوکسمی – واکسن آنتروتوکسمی

به گزارش واحد علمی مجله دام پخش بیماری آنتروتوکسمی یا قلوه نرمی  یکی از بیماریهای باکتریایی خطرناک و کشنده در نشخوارکنندگان و شتر مرغ می باشد که معمولا در اثر پرخوری و یا تغییر ناگهانی در جیره بروز پیدا می کند و باعث ایجاد تلفات در گله می گردد .بسیاری از دامداران همواره این سوال برایشان ایجاد می شود که علت بیماری آنتروتوکسمی چیست ودر چه مواقعی از سال بروز پیدا میکند ؟ آیا فقط مختص بهار است  یا نه ؟سوال  دیگری که همیشه در ذهن دامداران بوده وهست اینست که چکار باید انجام دهیم تا بیماری در گله ما ایجاد نشود؟ آیا امکان دارد بیماری در گله اصلا ایجاد نشود ؟ گروه علمی دام پخش سعی نموده است که در این مقاله به عمده سوالات ایجاد شده در ذهن دامداران پاسخ بدهر بدییهی است در صورت سوالات بیشتر شما می توانید با شماره تلفن ۰۹۱۳۵۹۶۱۷۲۴ با کارشناس پشتیبان سایت تماس گرفته واز آن طریق با کارشناسان علمی ما در تماس باشید .

فصل بهار، فصل بارندگی، بارندگی ناگهانی و علوفه تر، مراتع خیس و‌چراي آزادو بدون محدودیت ، پرواربندی ،پرخوری کنسانتره و مواد متراکم به طور ناگهانی،وازهمه مهمتر گله های ایمن نشده با واکسن آنتروتوکسمی همگی جزو عواملی هستند که  می توانند بيماري خطرناك و كشنده آنترو توكسمي یا قلوه نرمي يا  پرخوري را در گله ایجاد نمایند ، این بیماری در زمان های تغييرات فصلی و یا در مواقع تغيير ناگهاني و سريع جيره‌ي غذايي دردامها  ( به ويژه دردام‌هاي عشاير) با سرعت بیشتری بروز نموده و در صورت عدم واکسیناسیون گله تلفات بیشتری نیز ایجاد می نماید  .

(((سوالات متداول که در رابطه بابیماری آنتروتوکسمی توسط دامداران از مجموعه عامی دام پخش شده است))) :

سوال : آيا بيماري انترو توكسمي مخصوص بهار است؟

پاسخ : خير. وقوع اين بيماري تابعي ازتغيير جيره است، يعني درهر فصلي كه مشكلات تغذيه و تغيير جيره وجود داشته باشد اين بيماري بروز مي كند. ولي در بهار و چراي آزاد كه دسترسي دام به علوفه تازه و خوش خوراك ( خصوصاً دام عشاير ومرتع چر ) زياد مي شود ، وقوع آن بيشتر است. در مجموع مي توان گفت هر شرايطي كه باعث تغيير ناگهاني جيره شود، ممكن است سبب تغيير وضعيت ميكروبي دستگاه گوارش و ازدياد باكتري‌هاي عامل اين بيماري بشود؛ با توجه به اين موضوع خوب است اين نكته كليدي را براي هميشه به خاطر بسپاريم كه ” تغييرنوع و ميزان جيره غذايي دام‌ها بايد تدريجي و آرام باشد”.

      سوال :چه دام‌هايي به بيماري انترو توكسمي مبتلا مي شوند؟

پاسخ : از بره‌هاي شيرخوار و گوسفندان جوان و سرحال كه خوب خوراك مي خورند تا بزها،‌ گوساله‌ها و كره اسب‌هاي جوان استعداد ابتلا به اين بيماري را دارند. البته تيپ ميكروب عامل بيماري در هر نوع دام ممكن است متفاوت باشد.

سوال : چرا بعضي از بره‌ها به آنترو توكسمي مبتلا مي شوند و بعضي نمي شوند؟

پاسخ : آنترو توكسمي در بره‌هايي اتفاق مي افتد كه به مادرشان واكسن نزده باشند؛ يا بره‌هايي كه بعد از تولد، به مقدار كافي از آغوز مادر واكسينه شده نخورده باشند. به چنين بره‌هايي بايد در ۱۰ تا ۲۰ روزگي واكسن زده شود. در حالي كه اگر ميش‌ها در نيمه دوم آبستني واكسن زده شوند، بره‌هايشان با خوردن آغوز، تا دو الي سه ماهگي به واكسن نياز ندارند و بيمار نمي شوند.

سوال : اگر واكسن جلوي بيماري را مي گيرد پس چرا گاهي پس از انجام واكسيناسيون اول در گله، بازهم بيماري و تلفات اتفاق مي افتد؟

پاسخ : براي آن كه بعضي از دامداران محترم كار را به كاردان نمي سپارند! برنامه واكسيناسيون بايد دقيق و طبق برنامه اجرا شود تا اثر داشته باشد؛ برنامه به اين صورت است كه واكسن اول در ابتداي بهار و واكسن دوم بعد از گذشت دو هفته، درست روز چهاردهم زده مي شود. از زماني كه واكسن اول زده مي شود تا وقتي كه ايمني لازم در بدن به وجود مي آيد مدتي طول مي كشد؛ پس امكان بيمار شدن و حتي تلفات وجود دارد كه البته به شدت قبل نخواهد بود و مي شود تحت نظر دامپزشك با تزريق آنتي بيوتيك آن‌ها را درمان كرد؛ ولي مشكل اين جاست كه بعضي از دامداران با دامپزشكي همكاري لازم را ندارند و به محض ديدن مجدد بيماري ( قبل از ۱۴ روز )، براي نجات دام‌هايشان واكسن دوم را مي زنند در حالي كه با اين كار مشكل بزرگ‌تر مي شود. زودتر زدن واكسن دوم مي تواند ايمني به وجود آمده را هم از بين ببرد و دام‌ها را دوباره مستعد بيماري كند. در اين حالت خيال دامدار عزيز راحت است كه واكسن‌ها را زده است در حالي كه با به هم خوردن نظم برنامه واكسيناسيون، ايمني موجود در بدن دام نيز از بين مي رود.توجه به این نکته ضروری است که بردن دامها به چرا ویا تغییر ناگهانی جیره و یا شروع پرواربندی حداقل بایستی ۱۰ -۷ روز پس از واکسن آنتروتوکسمی و یا درصورت امکان  ۱۴ روز پس از واکسن اول انجام شود  .

 سوال : اگر بيماري انترو توكسمي در گله ديده شد چه كار مي توان كرد ؟

پاسخ : ۱ – گوسفندهاي باقي مانده را بلافاصله به يك مرتع فقير ببريد يا جيره غذايي آن‌ها را براي چند روز كم كنيد سپس كم كم آن را ازنظر مقدار و كيفيت، افزايش دهيد.

۲ –  دام‌هاي بيمار را تحت نظر دامپزشك قرار دهيد تا درمان به موقع صورت گيرد؛

۳ –  با هر روش ممكن، جلوي پرخوري دام‌هاي قوي و جوان را بگيريد.

۴ – در مراتع و جايگاه‌هايي كه قبلاً بيماري انتروتوكسمي اتفاق افتاده است،‌ احتمال وقوع مجدد بيماري وجود دارد؛ بنابراين، گله هاي دام مستقر دراين مكان‌ها حتماً بايد عليه بيماري واكسينه شوند.

 سوال : نشانه‌هاي بيماري انترو توكسمي چيست؟    

پاسخ : بسته به اين كه دام‌ها به كدام شكل بيماري مبتلا شده باشند نشانه‌هاي بيماري متفاوت است. دام‌هايي كه به شكل فوق حاد يا بسيار شديد بيماري گرفتار شده‌اند، خيلي ناگهاني به حالت غش روي زمين مي افتند، سرشان را به سمت عقب مي گيرند، دست و پا مي زنند، بيهوش مي شوند و بعد هم مي ميرند. اين دام‌ها اغلب تلف شده پيدا مي شوند. در شكل حاد، نشانه‌هايي مانند تب و لرز، بي اشتهايي، بي قراري، گيجي، نفس نفس زدن و ترشح از بيني ديده مي شود. در شكلي كه شدت بيماري كم‌تر است اين نشانه‌ها ضعيف‌تر هستند وگاهي بيماري با اسهال نيز همراه است .

 

 

اشتراک گذاری مطلب:

پست های مرتبط

پیام بگذارید